Arkadaşımın öngörüleri ile 2. Yazıya devam ediyorum:

Öngörüler

– Dediğim gibi kriz çok sübjektif bir kavram. İsviçre hesabında en az 50-60 milyon doları olan birisine hiçbir zaman kriz uğramaz. Bence içinde bulunduğumuz durum çok dar gelirli olanları da değil de daha çok bizim gibi orta gelire sahip olanları vuracak. Aman krediler yükselmesin aman istikrar! devam etsin de arabayı yenileyelim diyenleri daha çok etkileyecek.

İlk olarak yüksek döviz borcu olan büyük şirketler en bariz biçimde etkilenecek. İsim vermeyeyim ama tanıdığım bir şirketin maşallah çok ciddi borcu var. (Bu konu da ayrı bir başlık olur) 1-2 ay içerisindeki sırf döviz kuru kaynaklı örneğin 1 milyar dolar borcu olan şirketin %15’lik kur hareketinden zararı 150 milyon TL civarı. Son iki çeyrek finansal karşılaştırmasından hangi şirketin döviz borcu almış başını gidiyor görülebilir.

Bu durum ilk etapta yatırımları durduracak. Yatırımlardan pay alan yan sanayi ciddi etkilenecek ve maalesef böle devam ederse birçok insan işsiz kalabilir. Büyük firmalarda da işten çıkarmalar görülebilir. THY gibi.

%100 yerli üretimimiz yok denecek kadar az. Genelde montaj ağırlıklı gidiyoruz. İthal parça alıp montaj yapıp TL cinsinden satanlarda kur farkından dolayı fiyat artışı olacak. Bu da talebi düşürecek. Bu durumda da yine işten çıkarmalar gündeme gelebilir.

Can ve mal güvenliğinin olmadığı; adaletin yerlerde süründüğü bir ortamda kimse yatırım yapmaz. Biz dünyadan uzaklaştıkça THY bizi dünyaya bağlayacak yolcuyu nereden bulacak. Ortam çok gergin. Her gün negatif elektrik pompalanıyor bize. Yarın ne olacak belli değil. Para ürkek sonuçta ne yapsın böyle ortamda.

– Amerika kriz sonrası artık yavaş yavaş tüketimden birikime doğru bir yol izliyor. Ve bir süredir faizleri yükseltiyor. Yani artık para ve finansman bolluğu birkaç yıl öncesine göre kalmayabilir.

– Veee en bomba konu. Meclis gündemine de girdi.

http://www2.tbmm.gov.tr/d26/7/7-2538s.pdf

Ülkeye kaynağı belli olmayan çok ciddi miktarda para girişinin olması. Evet bu kayıt dışı para girişi turizm yoluyla olabilir ama bizdeki durum çok farklı. Allah aşkına kim karşılıksız ülkeye para sokar. Karşılığı nedir giren bu paranın? Ülke ekonomisi bu kayıt dışı paraya bağlı olabilir mi? Yarın bu para girişi durunca ne olacak?

– Domino etkisi dönüp dolaşıp bankaları vurabilir. Özellikle devlet bankalarını. Bankacılık denetlemeleri bir ara çok sıkıydı ama devlet bankalarının büyük kredi kullandırmalarında özerk olduğunu zannetmiyorum. Böyle düşünmemin nedeni de gözlemlediğim liyakat problemi. Objektif kriterlere göre kredilerin belirlendiğini düşünmüyorum.

– Ayrıca faizde çok ciddi bir baskı var. Her an patlayabilir. Doların birkaç ayda %30-35 zıpladığı bir yerde yıllık TL faizlerinin (krediler mesela) bu oranların altında kalması pek de sürdürülebilir değil…

– Hala benzer hataları yapmaya devam etme konusundaki ısrarımızı görünce boyutunu bilmem ama ister kriz deyin ister zor günler veya daralma, etkisi çok daha uzun süreli olacak gibi.”

BİR CEVAP BIRAK